Anders wonen, werken en leven

Anders wonen, werken en leven
In samenwerking met Cosis, een organisatie voor hulp bij een verstandelijke of psychische beperking in Groningen en Drenthe, ontwikkelde FAME een nieuw kwaliteitskader en een toekomstgerichte huisvestingsstrategie voor het gehele werkgebied. We praten met bestuurder Bert Hogeboom over de visie van zijn organisatie en welke invloed die heeft op het leven en de huisvesting van bijna tweeduizend cliënten.
Op het hoofdkantoor in Assen is het stil. Nederland zit midden in de ‘intelligente lockdown’ om een verdere verspreiding van het Coronavirus te bestrijden. In lijn met de adviezen van het RIVM kiezen kantoormedewerkers er, op een paar uitzonderingen na, voor om thuis te werken. Bert Hogeboom is dagelijks op kantoor aanwezig. ”Bovenop de maatregelen van de overheid bedenken wij voor onze eigen bewoners ook allerlei maatregelen om het veiliger te maken. Ik begrijp de maatregelen heel goed, maar tegelijkertijd vind ik het schrijnend wat wij mensen aandoen. De zorg is naar mijn mening onder normale omstandigheden al veel bezig om vanuit haar professionele rol mensen veiligheid en bescherming te bieden. Wij willen cliënten grip geven op hun leven. Dat gaat juist door alle goede bedoelingen nu niet altijd goed. Een voorbeeld? Volgens een lokaal protocol mocht een mevrouw die bij ons woont nu niet meer zelfstandig haar boodschappen doen. Er moet nu altijd iemand mee. Voor haar is dat frustrerend en vernederend. Het idee dat beheersmaatregelen het veiliger maken is alom aanwezig. Ik ben dagelijks bezig om daar tegenwicht aan te bieden. Ik vind dat ook de eigen regie en het welbevinden van mensen zwaar weegt. Ik hoor soms hoe fijn het is dat veel van onze bewoners zo rustig zijn in Coronatijd. Geen vervoer, minder agressie. Maar voor wie is het fijn? Ons leven gaat ook over beleven. Daar hoort contact met familie en vrienden, spanning, ontwikkeling, succes en falen bij. Dat geldt net zo goed voor onze cliënten.”

”De maatschappij wordt ingewikkelder. Er zijn steeds meer mensen die niet goed mee kunnen doen."

Coachen op persoonlijke ontwikkeling en meedoen in de samenleving
Het betoog van Hogeboom sluit aan op een meer algemene koers van de organisatie. ”Het afgelopen decennium is de samenleving ingewikkelder geworden door technologie, regelgeving en individualisering. Daarbij komen problemen als eenzaamheid, financiële ellende, verslaving en psychische problemen vaker voor. Vaak ook in combinatie met elkaar. Ook bij jeugd en in opvoedingssituaties zien we een toename van het aantal aanmeldingen. Als we als samenleving niet de nodige ondersteuning kunnen geven om mensen mee te laten doen, worden deze burgers zorgvragers. Naast het menselijk leed leidt deze tendens naar verder stijgende zorgkosten en daar hebben we het geld en het personeel niet voor. Het is al met al een zorgelijke ontwikkeling die we op een andere manier moeten vormgeven dan we gewend zijn. Onze koers is dat we met maatschappelijke partijen onderzoeken wat we samen kunnen doen om tot een leefbare samenleving te komen. Waarbij niet uitsluiting, maar inclusie de norm is. Voor onze eigen organisatie betekent dit, dat we ons meer richten op het idee dat bewoners zich kunnen ontwikkelen. Ook de woon– en leefbehoeften van onze cliënten veranderen in de loop van hun leven. Ze worden ouder en daarmee verandert de ondersteuningsvraag. Bijvoorbeeld omdat er meer verpleging nodig is, zoals bij dementie. Deze andere benaderingswijze is voor cliënten en hun naasten spannend, maar voor medewerkers ook. Die moeten op een andere manier ondersteuning bieden. Meer coachen en ondersteunen op individueel niveau.” 

“Deze visie op leven en wonen heeft gevolgen voor de huisvesting en de manier waarop Cosis in de toekomst samenwerkt met andere organisaties. Het is hier altijd zo geweest dat mensen op één plek konden blijven wonen. Die belofte geven we niet meer. We willen mensen stimuleren een wooncarrière te maken. We proberen mensen ook zoveel mogelijk aan een werkplek in de samenleving te helpen in plaats van dagbesteding binnen de eigen organisatie. Of dat kinderen met zorg- en ondersteuningsvragen toch terecht kunnen op een reguliere school. Dit heeft consequenties voor de manier waarop we samenwerken met bedrijven en maatschappelijke organisaties, maar ook voor onze visie op, bijvoorbeeld,  locaties voor dagbesteding. En stel dat een bewoner dementie krijgt, dan kan het zijn dat hij bij een ouderenorganisatie beter op zijn plek is. Als we het leven van onze cliënten centraal willen stellen en stimuleren mee te doen in de samenleving, dan zal onze rol meer gericht zijn op coachen en zullen we meer moeten samenwerken”.
Van visie naar kwaliteitskader voor huisvesting 
“Het blijkt een lastige opgave om de visie te vertalen naar een samenhangende en toekomstgerichte strategie. In 2018 is door een groot adviesbureau een Strategisch Huisvestingsplan (SHP) gemaakt, maar dat bleef na afronding ‘op de plank’ liggen. Te algemeen en te weinig handvatten om keuzes met betekenis te maken. We hebben FAME gevraagd om het SHP door te ontwikkelen in de vorm van een kwaliteitskader, waarmee we echt aan het werk kunnen. In een eerste stap heeft FAME onze ‘persona’s’ doorontwikkeld. Wij beschreven onze cliënten nog op basis van wat ze niet kunnen en FAME heeft samen met onze organisatie een vertaling gemaakt naar wat ze wel kunnen en willen. Dat klinkt als een kleine stap, maar wij denken in de zorg van nature blijkbaar niet op die manier. Vervolgens is beschreven wat dat betekent voor de woonlocatie, het woongebouw en de eigen woning. Het is verrassend dat we uiteindelijk minder verschillende woonconcepten voor onze doelgroepen nodig blijken te hebben. De concepten zijn uitgewerkt tot een globaal ruimtelijk programma van eisen met een financieel kader. Hiermee kunnen we bij elke ontwikkeling heel concreet aan de slag.

“Wij beschreven onze klanten op basis van wat ze niet kunnen.”

Huisvestingsstrategie
“Met het kwaliteitskader als toetsinstrument heeft FAME nogmaals gekeken naar de conclusies in de huisvestingsstrategie. Het marktonderzoek is uitgebreid met een concurrentie-analyse zodat een betrouwbaarder beeld is ontstaan van de toekomstige planbehoefte. De ontwikkeling van het kwaliteitskader leverde gewijzigde inzichten op over de woonbehoeften en clustermogelijkheden van onze klantgroepen. Ten slotte heeft FAME een vrij eenvoudig instrument voor strategisch beheer gemaakt om de ontwikkelingen in onze omvangrijke vastgoedportefeuille te monitoren. Het heeft allemaal geleid tot een praktisch plan dat de huisvestingsopgave voor 80% dekt en waar ik me bestuurlijk comfortabel bij voel.
Dit interview komt uit ons FAME Magazine 2020

Loading...