Van zorgvastgoed naar woon-leefconcepten

Vaak worden huisvestingsplannen nog voor en te weinig in samenspraak met mensen met een beperking gerealiseerd. Om te komen tot een goede kwaliteit van wonen en leven, passend bij de eigenheid en persoonlijke leefwijze, ontwikkelen we woon-leefconcepten vanuit een partnerschapsmodel (1)
Een woon-leefconcept is meer dan een geschikte woning. De eigen leefwijze staat centraal, waarbij de organisatie de bewoner ondersteunt daar waar hij of zij het  zelfstandig niet meer kan. We hebben het hier over mensen die een ondersteuningsbehoefte hebben in het voeren van de eigen regie over hun dagelijks leven. Voor sommigen betekent dit begeleiding op afstand en bij anderen intensieve ondersteuning en/of zorg. Wat voor iedereen hetzelfde is: de behoefte om een zo gewoon mogelijk eigen leven te kunnen hebben. Een eigen woning en passende woonomgeving zijn hierin een belangrijke basis. Deze eigen plek biedt ook ruimte voor het ontwikkelen van de eigen identiteit in een veilige en stimulerende omgeving. 

Waar gaat het om…
Waarde toevoegen aan het leven van kwetsbare mensen met een soms complexe ondersteunings- en zorgvraag is het bestaansrecht van de zorgorganisaties in deze sector. Zaken als lichamelijke verzorging, eten en drinken, begeleiding en huisvesting worden steeds meer ingevuld in samenspraak en samenwerking met de bewoner, familie en vrienden. Dit betekent dat de bewoner in de dagelijkse praktijk in de gelegenheid is eigen keuzes te maken en verantwoordelijkheid te nemen met betrekking tot het wonen, de omgeving en de wijze waarop de ondersteuning vorm wordt gegeven. Dit vraagt een aanpak vanuit het ‘partnerschapsmodel’ (2).
Wat betekent dit… 
Niet de beperking centraal stellen, maar het eigen leven en de mogelijkheden van de desbetreffende persoon. Over wie gaat het nu, wat is voor deze persoon belangrijk om te wonen en te leven op een manier die past bij zijn of haar persoonlijke behoeften en mogelijkheden? Dan is het belangrijk dat de ondersteunende organisaties en medewerkers uitgaan van de totale mens en niet alleen van zijn beperking. Vanuit dat perspectief gaan we in dialoog met de bewoner en zijn of haar netwerk onderzoeken wat de ondersteuningsvragen zijn en op welke manier en met welke middelen ondersteuning kan worden gerealiseerd. Dit geeft handvatten voor de professionals en is niet meer gericht op het overnemen, maar op het samen met de bewoner afstemmen hoe en door wie die passende ondersteuning geleverd kan worden om te komen tot een goede kwaliteit van wonen en leven. Deze aanpak en wijze van ondersteuning vraagt een andere manier van bouwen.   

Uitgaan van de verschillende facetten van het leven 
Voor het ontwikkelen van woon-leefconcepten is het belangrijk klantverhalen te vertalen naar klantprofielen die represen-tatief en te visualiseren zijn voor een grotere groep mensen. Naast het wonen, speelt het leven zich ook buiten de eigen woning af, waarin de ambitieniveaus en mogelijkheden verschillen per klantprofiel.
Om vanuit de klantprofielen de vertaling te maken naar woon-leefconcepten gebruiken we de kernwaarden van de organisatie. Op basis van deze kernwaarden is bepaald wat de betekenis kan zijn voor de klant, bijvoorbeeld: eigen regie, privacy, ontmoeten en veiligheid. Hierin vervult de klant en zijn of haar netwerk een cruciale rol. Wat vindt u belangrijk? Wat hebben we hiervoor nodig? Hoe kunnen we dit met elkaar regelen? Wat stemmen we hierover af? Belangrijk is oog te hebben voor de onderlinge diversiteit en de verschillende behoeften die hieruit voortkomen. Dit omdat de kernwaarden voor iedere klant een andere betekenis en uitwerking kunnen hebben. 

Samen waarde toevoegen
Vanuit dit interactieve proces worden de verschillende woon-leefconcepten gerealiseerd die zelfs in virtual reality kunnen worden gepresenteerd. Het woon-leefconcept is een samenhangend pakket dat leidt tot integrale duurzaamheid van wonen, dienstverlening, technologie, ontmoeten, begeleiding en zorg, wat erop gericht is zoveel mogelijk de eigen regie, nu en in de toekomst, bij de bewoner te houden. De woon-leefconcepten bieden hiermee meer dan een ruimtelijke vertaling naar woning, plattegronden en programma van eisen.
In de uitgangspunten voor het concretiseren van de woon-leefconcepten wordt ervan uitgegaan dat een aantal bewoners hun eigen woonruimte huurt. Daarnaast zijn enkele concepten gebaseerd op het effect dat bewoners samen met hun netwerk verantwoordelijkheid hebben voor het eigen levensonderhoud. Dit om toekomstbestendigheid te realiseren en aan te sluiten bij de mogelijkheden en keuzes van de klant, het eigen netwerk en de organisatie. De verschillende onderdelen weten we als FAME te verbinden zodat een samenhang ontstaat die tot meerwaarde leidt zowel voor de bewoners, als voor de huisvesting en de zorgorganisatie. Daarmee ontwikkelen we geen zorgvastgoed maar duurzame woon-leefconcepten.

(1) Dit concept is door FAME met succes geïmplementeerd bij een zorgorganisatie voor mensen met een beperking (gepubliceerd in FAME Magazine 2017)
(2) FAME ondersteunt de zorgorganisaties bij het vorm geven aan en passend maken van dit partnerschapsmodel

Download PDF
Nico Schokker
Ontwikkelaar huisvesting en strategie
Peter Vlietman
Ontwikkelaar organisatie en klantprofielen

Loading...